آموزش ها و مقالات زنبورداری عسل طبیعی کندیمیز

انواع کندو

کندو چیست؟کندو عسل طبیعی
کندو محلی است که زنبورها در آن متولد شده، زندگی می­کنند و خواهران و برادران خود را پرورش می­دهند و موادغذایی لازم را در آن انبار و ذخیره می­کنند. خلاصه این که کندو خانه و انبار ذخیره موادغذایی تابستانی و به ویژه زمستانی زنبورعسل است.

تولید عسل با رنگ، طعم و خواص متفاوت

تولید عسل با رنگ، طعم و خواص متفاوت
با اضافه کردن بعضی از داروها، کنستانتره ­ی ویتامین­های مختلف یا مینرال­ها (مواد معدنی).
شیره و عصاره­ ی انواع میوه­ ها و سبزی­ ها به شربت مورد تغذیه زنبورعسل، می­توان ضمن تولید عسل با خواص، طعم و رنگ متفاوت به سلامتی و رشد زنبورها کمک کرد. زنبورها ابتدا نیازهای بدنی خود را از این مواد تامین و سپس مازاد آن­ها را به عسل تبدیل می­کنند.

فعالیت های زنبور عسل

فعالیت های زنبورعسل
در فارسی به زنبورعسل منگ، منج و مگس انگبین هم گفته می­شود. زنبورعسل نوعی حشره است که با جمع­آوری شهد گل­ها، در کندو عسل می­سازد. زنبورعسل از حشراتی است که اجتماعی زندگی می­کند و حتی اگر در خارج از کندو دارای غذای کافی باشد قادر به تنها زندگی کردن نیست. در هر کندو ۳ نوع زنبور وجود دارد؛ ملکه، زنبورنر و زنبور کارگر. با کمی دقت متوجه می­شویم که تقسیم کار دقیقی بین آنها صورت می­گیرد و هر کدام از آنها دارای وظایف و مسئولیت­های مشخصی هستند. در عین حال هم­زمان فعالیت­های مختلفی را انجام می­دهند. این وظایف به مقتضی سن زنبور و نیاز کندو صورت می­گیرد.

گرده گل و تغذیه زنبور

تغذیه زنبورعسل
شهد و گرده که دو ماده اصلی غذای زنبورعسل است، خواص خارق­ العاده­ ای برای آن ذکر شده است. در کنار عسل و عسلک، گرده­ ی گل مهمترین غذایی است که زنبورعسل برای زندگی و رشد به آن نیاز دارد و آن را از روی گل­های گیاهان جمع­آوری و به کندو می­ آورد و صرف تغذیه لاروها می­کند. بدون گرده، لاروها و زنبورها قادر به ادامه حیات نیستند، البته مواردی وجود دارند که در مواقع ضروری برای مدت کوتاهی می­توانند تا اندازه­ ای جانشین گرده­ ی گل شوند و کمبود را نسبتاً جبران کنند ولی به عنوان جانشینی دائمی، مشکل و غیر ممکن است.

غارتگری توسط زنبور عسل

غارتگری زنبورعسل
غارت در رفتارهای زنبور عسل کوششی است برای مصرف شهد. به زبان دیگر رفتار غارتگری در زنبورعسل نوع رفتار برای جمع­ آوری شهد است که عده­ای از زنبورهای یک کندو، عسل کندوی دیگر را جمع ­آوری می­کنند و به کندوی خود می­برند.

رفتار با زنبورهای عسل

رفتار با زنبورها
یکی از اصول زنبورداری طرز کار و رفتار با زنبور است و رفتار صحیح ما برای زنبورها بسیار مهم است.
  • هیچگاه درب کندو را بدون دود دادن باز نکنید و هیچ وقت هم بیش از حد لازم به داخل آن دود ندهید. دود دادن زیاد باعث گیجی و عصبانی شدن زنبورها می­شود. با کم دود دادن زنبورها متوجه می­شوند که شما اسلحه­ ای در دست دارید و از آنها قوی­تر هستید. در نتیجه به شما حمله نخواهند کرد. هدف از دود دادن فقط همین است.

مدیریت صحیح در پرورش زنبور عسل

زنبورداری عسل طبیعی
آنچه از جلوه ­های تمدن و ترقی در کشورهای صنعتی و پیشرفته­ ی دنیای امروز به چشم می­خورد، دست­ آورد علم و دانش است که مدام رو به پیشرفت می­باشد. بدون داشتن دانش و تخصص در هر کاری امکان موفقیت آن بسیار ضعیف است. این دانش است که باعث پیشرفت بشریت خواهد شد و زنبورداری نیز از این امر مستثنی نیست، بدون داشتن دانش، اطلاعات کافی و مدیریت صحیح در این زمینه موفق نخواهیم شد. پرورش زنبورعسل نیاز به داشتن دانش و و اطلاعات کافی در مورد سازماندهی داخل و خارج کندو و رفتار زنبوران در رابطه با محیط دارد. شرایط محیط خارجی در فصول مختلف متفاوت و در حال تغییر است. میزان شهد و کرده گل تابع شرایط محیط و در فصول مختلف میزان آن متفاوت می­باشد. لذا باید برنامه­ ای متناسب با هر فصل داشته باشیم.

اهمیت آب برای زنبور عسل

مانند همه­ ی جانداران که آب در زندگی آنها نقش حیاتی دارد، آب در زندگی زنبورعسل نیز نقش به سزایی دارد. تامین نبودن آب برای این حشره مفید فعالیت­های او را در کندو متوقف می­کند. بنابراین کندوها در هر مکانی که قرار دارند باید دسترسی کامل به آب آشامیدنی داشته باشند.

انتقال کلنی­های زنبورعسل

انتقال کندوهای زنبور عسل
اگر جابه­ جایی محدود و در حیطه زنبورستان باشد بهترین راه این است که مثلاً هر روز ۱ یا ۲ متر کندوها را به سمت محل موردنظر حرکت دهیم. با این شیوه زنبورها قادر خواهند بود موقعیت محلی کندوی خود را در خاطر خود نگه دارند و دچار خطا برای پیدا کردن کندوی خود نشوند.

گرده افشانی زنبور عسل

گرده افشانی زنبور عسل
اگر در زیر میکروسکوپ نگاهی به گرده افشانی (تولید مثل) گل­ها و گیاهان داشته باشیم با صحنه­ هایی بسیار خارق­ العاده­ ای روبرو خواهیم شد

تغییرات و تحولات در صنعت زنبورداری

صنعت زنبورداری
تا قبل از قرن ۱۶ میلادی، زنبورداری و پرورش زنبورعسل در جهان به شکل سنتی و بسیار ابتدایی بود.
در اوایل تابستان بچه­ ی زنبورعسل را می­گرفتند و در کندو قرار می­دادند و در پاییز نیز محصول آن که شانهای عسل بود، برداشت می­کردند، موم از عسل جدا و دوباره برای زمستان به کندوهای عسل برمی­گشت. جنسیت و نوع زنبورها و وظایف آنها مشخص نبود. رابطه­ ی بین زنبور و گرده ­افشانی گیاهان شناخته نشده بود و عموماً اعتقاد براین بود که ملکه حکم شاه در کندو را دارد و خلاصه سوالات متعدد دیگری که هیچ پاسخی برای آنها نبود.

وسایل و تجهیزات عمده زنبورداری

تجهیزات زنبورداریوسایل و تجهیزات عمده زنبورداری
دستگاه دودی
آیا می­دانید که زنبورعسل موجودی صددرصد وحشی است و توسط انسان مهار نشده است؟ همان­طور که انسان برای مهار کردن اکثر موجودات وحشی، راهی یافته است تا آنها را مطیع خود کند، برای رام کردن زنبورعسل نیز روش­هایی را یافته است. یکی از این روش­های مهار کردن و آرام کردن آن­ها از طریق دود است. آنها از دود و گاز حاصل از سوختن  مواد چوبی و پارچه­ا می­ترسند و محل استقرار خود را ترک می­کنند و به نقاط کم­دود می­روند. اگر در کندوی عسل دود داده شود زنبورها حتی منطقه پرورش نوزادان خود را نیز ترک می­کنند. زنبوردارها نیز از این رفتار زنبور استفاده کرده و دستگاه­ های مختلفی را برای این کار ساخته­ اند. اجسام نیم­سوخته را که در حال دود کردن هستند در داخل آنها قرار می­دهند و در هنگام بازدید از کندوها و یا انتقال آنها به نقاط دیگر از آنها استفاده می­کنند. دستگاه­های دودی برحسب سلیقه افراد و کشورهای مختلف به اشکال مختلف ساخته شده­ اند ولی همه­ ی آنها یک هدف را دنبال می­کنند. دور کردن جمعیت زنبورها از محلی که زنبوردار می­خواهد بازدید کند. چنین مواقعی عبارتند از:

ایستگاه جفت­گیری زنبور عسل

ایستگاه جفت­گیری زنبور عسل
آگاهی داشته باشید که ایستگاه پرورش ملکه در گرگان وهمچنین اطراف املش (گیلان) از طرف وزارت جهاد سازندگی به وجود آمده که هر یک سالیانه حدود ۳۰۰۰ ملکه تولید و در اختیار زنبورداران قرار می­دهند. به علاوه جهادسازندگی کلاس­هایی برای یاد دادن راه­های تولید ملکه و جفت­گیری دادنشان برای زنبوردارها ترتیب داده به طوری که عده­ ای از زنبورداران هم ­اکنون سالیانه تعداد چند صد عدد ملکه تولید کرده و آنها را می­فروشند. البته این­ها نخستین قدم­ها برای رفع نیاز ملکه در کشور می­باشند که انشاءالله به تدریج زیادتر و به ویژه علمی­تر عمل خواهند کرد تا ملکه­ های پرقدرت­تر و محصو­ل­ تر در ایستگاه­ های جفت­گیری ملکه تولید گردند.

جفت­گیری زنبور عسل و وسایل آن و طرز تهیه خمیر شیرین

وسایل جفتگیری زنبور عسلجفت­گیری زنبور عسل و وسایل آن
ملکه را پس از تولد باید هرچه زودتر به داخل یک جمعیت خیلی خیلی کوچک که خودمان آن را تشکیل داده­ ایم بفرستیم تا زنبورهای آن از ملکه تا زمان جفت­گیری و حتی مدت کوتاهی بعد از آن یعنی پس از گذاشتن اولین تخم­ها نگهداری کرده و به پرستاریش بپردازند.

جفت­گیری زنبور عسل و وسایل آن و طرز تهیه خمیر شیرین

پرورش ملکه زنبور عسل
پرورش ملکه زنبور عسل
آنچه در این مقاله آمده اساس پرورش ملکه در همه­ ی ایستگاه­های تولید ملکه جهان است.البته کتاب­های زیادی به زبان­های مختلف در این باره نوشته شده. ولی تقریباً در همه ­ی آنها اصول همین است که در این مقاله نوشته شده و گاهی هر یک به منظور تسهیل در کار چیزهایی بر آن افزوده و یا از آن کاسته ­اند.

تولید زنبورعسل پاکتی

تولید زنبور پاکتی

تولید زنبورپاکتی یکی از رشته­ های صنعت زنبورداری است. هدف از تولید زنبورعسل پاکتی، تامین زنبور برای زنبورداران است. در این روش زنبوردار مناطقی که دارای گل­ و شهد فراوان است اقدام به پرورش زنبورعسل می­کند و پس از قرار دادن یک ملکه و تعدادی زنبورعسل و مقداری غذا در یک جعبه­ ی توری، آن را به مناطقی که شرایط مساعدی از نظر پرورش زنبورعسل ندارند، ارسال می­کنند. این موضوع تاثیر به سزایی در اشتغال­زایی نیز دارد . کسانی که به پرورش زنبورعسل علاقه دارند، می­توانند با خرید کلنی زنبورعسل در وزن­های ۲۵۰،۳۰۰ و ۵۰۰ گرمی و استقرار آن در مناطق پرشهد، اقدام به پرورش زنبورعسل به شیوه پاکتی کنند. بیشترین مورد مصرف زنبورپاکتی در مناطقی است که دارای زمستان­های سرد و طولانی است و امکان نگهدری کلنی­های زنبورعسل در زمستان کم و یا مقرون به صرفه نیست. همچنین مراکز تولید آن در مناطقی ایت که در زمستان شرایط مناسبی برای پرورش و تولید زنبور وجود داشته باشد.

کوچ دادن زنبور عسل و قوانین آن

کوچ دادن زنبور عسل
بایستی اقرار کرد که کشور ما با وجود داشتن حدود ۵/۱ میلیون کندو، به علت خشکی هوا و کمی باران(به استثنای استان­های شمالی) و در نتیجه فقدان گیاهان عسل­خیز وحشی و با توجه به وسعتش استعداد مناسبی در زنبورداری ندارد. ولی درمقابل این ضعف دارای ویژگی جالبی هم هست و آن متفاوت بودن آب­ و هوا در مناطق مختلف می­باشد. به طوری که در هر یک از فصل­های سال نقاطی مناسب برای زنبورداری در آن وجود دارد. حتی استان­های گرم جنوبی کرانه­ های خلیج فارس و دریای عمان هم در زمستان مستعد این کارند. با کوچ دادن کندوها در زمان­های مختلف به نقاط مناسب می­توان از آن استفاده فراوان برد. اصل بر این است که این نقاط از لحاظ استعداد عسل­ دهی باید از مدت­ها قبل شناخته شده باشند.

طرز گرفتن و نگهداری بچه­ های طبیعی زنبور عسل

 طرز گرفتن و نگهداری بچه­ های طبیعی زنبور عسل
برای گرفتن بچه، یک کندوی سالم و خالی و بدون قاب و شان را زیر شاخه­ای که بچه آویزان شده می­گیرند. کندو را طوری زیرش نگه می­دارند که همه ­ی زنبورها داخل آن قرار گیرند، آن­گاه با دست یک ضربه­ ی محکم به شاخه وارد می­کنند تا همه­ ی زنبورها فقط با همان یک ضربه داخل آن بریزند. لازم نیست که به دنبال ملکه داخل کندو را جستجو کرد. البته بهتر است به سرعت سرکندو را گذاشته، حدود یک ساعت زیر همان درخت باقی بماند تا زنبورهایی که در اثر ضربه­ ی وارد شده به شاخه در هوا متفرق شده­ اند به داخل کندو بروند. پس از یک ساعت اگرملکه داخل کندو باشد همه­ ی زنبورها در داخل کندو جمع خواهند شد و هرگاه در خارج کندو باشد، زنبورها در این مدت کندو را ترک کرده و در اطراف ملکه(مثلاً باز هم روی همان شاخه­ ی قبلی یا شاخه­ای دیگر در نزدیکی آن) جمع می­شوند که دوباره مثل بار اول با گرفتن کندوی خالی زیر بچه و وارد کردن ضربه­ ای محکم به شاخه­ ی درخت، آنها را به داخل کندو می­ریزند و یک ساعت دیگر کندو را زیر همان درخت می­گذارند، آن­گاه کندو را به محلی که قرار است همیشه در آن­جا باشد برده و با سرعت یکی دو شان خالی بافته شده و چند عدد دیواره داخلش آویزان می­کنند تا زنبورها مشغول بافتن آن گردند.

مدت زندگی زنبورهای عسل

مدت زندگی زنبورهای عسل
مدت زندگی زنبورهای کارگر یعنی آن­های که از اوایل اسفند تا اواسط مرداد ماه متولد می­شوند(زنبورهای بهاری) خیلی کوتاه و پس از شروع پرواز حدود ۳ تا ۴ هفته است. تقریباً تمام محصول عسل سالیانه­ ی هر کندو را همین زنبورها به کندو حمل کرده و تمام گرده­افشانی گیاهان را نیز انجام می­دهند.

آیا کندو ملکه دارد؟

آیا کندو ملکه دارد؟
بعضی از مواقع زنبوردار کندو را باز و به دنبال ملکه، تمام قاب­ها را با دقت نگاه می­کند ولی نه ملکه را پیدا می­کند و نه این­که در داخل سلول­های شان­ها اثری از لارو و تخم وجود دارد. در این وضع نباید فوری معتقد شد که جمعیت، ملکه ­اش را از دست داده و به آن یک ملکه داد. چه در صورت وجود ملکه زنبورها ملکه­ ی تازه را خواهند کشت. اگر کندو واقعاً ملکه نداشته باشد، جمعیت یا از بین می­رود و یا پس از گذشت ۳ الی ۴ هفته بعد از مردن ملکه، کارگرها تخم­گذار می­شوند و دیگر ملکه را معمولاً قبول نمی­کنند

راه­های جلوگیری از بچه دادن جمعیت زنبور عسل

 راه­های جلوگیری از بچه دادن جمعیت زنبور عسل
ازدیاد وسیله­ ای برای ادامه­ ی بقاء نسل هر موجود زنده از جمله زنبورعسل است که ادامه­ ی حیات نسل­های وی را تضمین می­کند. هدف ما در این­جا تنها جلوگیری از افزایش بیش از حد و بی­موقع جمعیت­ها است.
عضویت در خبرنامه دریافت هفتگی اخبار
دنبال کنید