بره موم در تاریخ و عصر حاضر
بره موم در تاریخ
بره­ موم و مصری­ها
در مصر  باستان، کشیشان دانشمند هم بودند و دانش خویش پیرامون جهان طبیعی و شیمی را مقدس می­شمردند و از دانش پزشکی، مهندسی و کشاورزی نیز بهره می­ جستند. بنا به گفتار انجیل، سرزمین کنعان سرزمینی سرشار از شیر و عسل و یکی از بهترین نقاط کشاورزی و پرورش دام­ها بود. در آنجا برای زنبورهای عسل غذای فراوان یافت می­شد. توان مصری­ها برای مشاهده­ ی دقیقد و کامل طبیعت با نقاشی­ها و طرح­های فراوانی مشخص می­گردد که آنان از زنبور عسل کشیده­اند و به شکل نقاشی­های دیواری هنوز پابرجاست.
در حدود ۳۵۰۰ سال قبل ازمیلاد زمانی که قسمت­های بالا و پایین مصر توسط یک قانون گذار اداره می­شد زنبورعسل به عنوان سمبل و نماد مصر بالایی و نی به­عنوان نماد مصر پایین تعیین شده بود. پاپیروس کاهون، این وحدت سیاسی را مورد توجه قرار داد و دو سرزمین را یکی کرد و نیز او نی را به زنبور عسل وصل کرد.
پلینی نویسنده­ ی معروف رومی نوشته است که رزین در بره­ موم می­تواند از نی جدا شود. مصریان باور داشتند که مرده­ ها بدنشان به نگهدارنده­ای نیاز دارند. مومیایی کردن روشی بود برای آمده کردن بدن بعد از مرگ و تا آنجا که امکان داشت می­بایست دست تخورده باقی می­ماند.
به همین خاطر کشیشیان شروع به استفاده فراوان از محصولات زنبورعسل کردند. برای مومیایی ابتدا ارگان­های داخلی را از بدن خارج، سپس بدن را می­خیساندند و باندپیچی می­کردند. این باند با مخلوطی از شان عسل ذوب شده که ترکیبی از موم، عسل و بره­ موم بود درست می­شد.
از مدارک به دست آمده روشن است که برخلاف یونانی­ها، مصری­ها فرق موم و عسل را تشخیص می­دادند ولی استفاده ­ی خاصی از بره­ موم نمی­کردند.
تحقیقات اخیر خصوصیات آنتی­بیوتیکی و نگهداری عسل و خصوصیات بیشتری از بره­ موم را تأکید کرده است. این امر علت سالم ماندن موش­های مومیایی شده در کندو برای هزار سال را توضیح می­دهد. نسخه­ای بی­شماری از اینگونه چگونه مصری­ها مرده­هایشان را در عسل نگهداری می­کردند و تابوت­یشان را به موم آغشته می­کردند، وجود دارد.
یک داستان نوشته شده بر روی تکه سنگی این عمل را شرح می­دهد، دزدانی که دنبال گنجینه­ ی یکی از اهرام بودند یک کوزه­ ی مهر و موم شده از عسل پیدا کردند. یکی از دزدها نان خود را درون عسل انداخت وموی انسانی را درون آن پیدا کرد. در جستجوهای بعدی آنها جسد یک بچه­ ی کوچک که به طور کامل و با تمام تزئیناتش در داخل قبر سنگی با عسل نگهداری می­شد، پیدا کردند. خصوصیات شفابخش اسرارآمیزی به این بقایای مومیایی نسبت می­دهند. آنها اعتقاد داشتند که وقتی مومیایی را لمس می­کردند از بسیاری امراض دور می­شدند. یک دست نوشته­ ی فارسی باستان نحوه­ ی ساخت یک مومیایی را این گونه شرح داده است:
«یک آدم مو قرمز را پیدا کن و به او برای سه سال غذا و میوه بده، سپس او را در مخزن سنگی پر از عسل و دارو قرار بده و درب مخزن را ببند. هنگامی که درب آن بعداز صدوپنجاه سال باز می­شود، می­بینید که عسل بدن را مومیایی کرده است.»
منابع در بردارنده اطلاعات دارویی، نسخه­ های جالبی توسط کشیش­های مصری به وسیله­ ی بره ­موم جهت درمان بیماران تحویز می­شد در دست دارند.
سومری­ها و بعد از آن بابلی­ها همیشه عسل را برای نگهداری مرده­ هایشان استفاده می­کردند. به گفته یک نویسنده، آنها مرده­ هایشان را در عسل دفن می­کردند و مراسم سوگواری شبیه مصری­ها داشتند. یک مورخ دیگر نوشته است که آشوری­ها ابتدا بدن مرده­ هایشان را آغشته به موم و بعد در عسل دفن می­کردند.
در زندگی نامه الکساندر نویسنده بزرگ آمده است که چگونه الکساندر دستور داد تا او را در عسل دفن کنند، این عمل با عسل سفید انجام شد و عسل آن نباید خیلی حرارت می­دید. بدون شک ارسطو و معلو او الکساندر از خواص محافظتی عسل و بره­ موم آگاه بودند.
کتاب سریاک پزشکی مرجع جالبی است از این که کا چه چیزهایی از قدرت ضد میکروبی بره ­موم موجود در کندو می­توانیم یادبگیریم، این مرجع برای نگهداری زنبورهای عسل سالم و نیز تولید عسل خوب در اختیار پرورش دهندگان زنبورعسل قرار گرفت.
بره­ موم و یونانی­ها
مدتها طول کشید تا نخستین منبع اختصاصی از یونانیان در مورد بره­ موم، در مطالعه پیشرو علوم طبیعی ارسو در مورد زنبورعسل به دست آمد و این یونانیان بودند که به عنوان نخستین افراد شناخته می­شوند که زنبورداری را به عنوان یکی ازفعالیت­های کشاورزی مدنظر قرار دادند تا حدود ۴۰۰ سال پیش از میلاد، طی دوره­ ی بریکل، ۲۰٫۰۰۰ کندو در آتیکا نگهداری می­شد، ناحیه­ای که به خاطر عسل خود مشهور شد، عسلی که به داشتن خواص طبی معروف بود.
یونانی­ها کماکان از عسل برای مومیایی کردن و نگاهداری بدن انسان استفاده می­کردندبه ویژه سربازانی که دور از وطن جان می­باختند. بدن آجزی پولیس پادشاه اسپارت، که در آسیا جان سپرد، همانند بدن اسکندرکه پیش از او در عسل نگاهداری شده بود، پیش از اوردن به اسپارت در این ماده نگاهداری گردیده بود.
نه تنها سربازان می­توانستند خواهان چنین تیماری باشند؛ بلکه بدن فیلسوف یونانی دموکریتوس نیز پس از مرگش به همین طریق در عسل نگاهداری گردید.
هیپوکرات (۳۷۷ تا ۴۶۰ پیش از میلاد) که از نظر بسیاری، پدر دانش پزشکی نوین به شمار میرود، ویژگی­های دارویی بره ­موم را تشخیص داد و مشهور است که او بره­موم را برای کمک به التیام زخم­ها و جراحات داخلی و خارجی تجویز می­کرده است.
یونانی­ها و بره­ موم را به عنوان جزء اصلی عطر مشهور و شگفت­ انگیزی به نام پامچال به کار می­بردند. این عطر از ترکیب بره ­موم، اولیبانوم، استیراکس، بنزوئین و گیاهان معطر به دست می­امد. این ماده بر روی آتش زغال ملایم سوزانذه می­شد(عود) و بویی عالی و معطر ایجاد می­کرد.
بره ­موم و رومی­ها
رومی­ها مسئول پیشبرد بیشتر زنبورداری و گسترش آگاهی کنونی ما از بره­ موم بودند منشاء دقیق بره­ موم از موضوعات مورد بحث، پلینی پژوهشگر پر کار، نویسنده مورخ و پزشک و همچنین دیوسکورید دانشمند بود.
پلینی بر این باور بود که بره­ موم رزین گردآوری شده توسط زنبورهای عسل از جوانه­ های بید، نارون، نی و دیگر گیاهان است، در حالی که دیوسکورید چنین می­اندیشید که ماده فوق­الذکر فقط از syntax به دست امده است.
پلینی در مجموعه­ ی ۳۵ جلدی تاریخ طبیعی خوش دانش قابل ملاحظه­ ای در مورد جهان زنبورعسل از جمله شناختی مفصل از بره­ موم ارائه داد؛
نخست زنبوران عسل شان می­سازند و قالب­های مومی درست می­کنند، یعنی خان ه­های خود و سلول را بنا می­کنند، سپس اقدام به تولید نوزاد می­کنند و آنگاه عسل را از گیاهان، چسب زنبور را از گیاهان تولید کننده، صمغ، شیره و چسب و رزین را از درخت بید، نارون و نی تولید می­کنند. آنها نخست تمامی جدار داخلی کندو را به این ماده آغشته می­کنند درست مانند لایه-ای گچ و سپس آن را با دیگر عصاره­ های تلخ آغشته می­کنند تا از جلب توجه دیگر جانوران کوچک دور بمانند، همچنین آنان با همان مواد دروازه­ های بزرگ­تری پیرامون خانه­ شان بنا می­کنند.
پلینی در ادامه دو نوع بره­ موم را اینطور تعریف می­کنند؛ نخست نوعCommosis که برگرفته از واژه «commosis» به مفهوم مواد آرایشی است.
این ماده رقیق و جلا دهنده است، زنبورهای عسل آن را برای رنگ آمیزی، پرداخت و ضدعفونی کردن سطوح کندو به کار می­برند.
سپس نوبت به Pissoceros میرسد ، که مخلوطی است از رزین بره­ موم و موم، که زنبورهای عسل به عنوان ماده­ ای ساختمانی برای درزگیری سوراخ­ها و تقویت شان­ها آن را به کار می­برند. سرانجام، او برای بره­ موم تعریف دیگری نیز ارائه می­دهد؛ به آن علت به این نام شناخته می­شود که زنبورهای عسل از آن برای ساختن هواکش(هواگیر) باریکی برای کندو استفاده می­کنند تا به عنوان تأسیسات تدافعی واقعی شهرشان به شمار آید.
پلینی همچنین به ویژگی­های دارویی به بره ­موم اشاره می­کند؛ هم اینک اطباء از بره ­موم به عنوان دارو استفاده می­کنند زیرا نیش­ها و همه مواد فرو رفته در پوست را خارج می­کند، تورم را کاهش می­دهد، بافت­های سفت شده را نرم می­کند، درد سینوس­ها را کاهش می­دهد  زخم­هایی را که دیر التیام هستند، بهبود می­بخشند.
دیرسکورید یکی از افراد صاحب نظر در زمینه ­ی التیام درد که در نخستین سده­ ی پس از میلاد به نگارش می­پرداخت در کتاب خویش به عنوان (اصول پزشکی) به استفاده از عسا؛ موم و بره ­موم در درمان بیماری­ها اشاره می­کند.
چسب زرد رنگ و خوشبوی زنبورعسل و مشابه استیراکس، از آن بابت برگزیده شده که نرم   است و خشکی زیادی را برطرف می­کند و به عنوان ماستیک کاربرد آن آسان است.
این ماده بسیار گرم و جذاب است و برای بیرون آوردن خار و تراشه ­ی چوب از پوست بدن سودمند است. با توجه به اینکه اگر سوزانده شود سرف ه­ی مزمن را برطرف می­سازد . ماده ­ای مفید است و اگر بر زخم­های بخنی(گلسنگی) قرار داده شود آنها را التیام می­دهد.
این ماده در دهانه­ ی کندو زنبورعسل و در عسل طبیعی یافت می­گردد.
سلسوس یکی از نویسندگان همان دوره، بره ­موم را در فهرست فرآورده ­هایی قرار می­دهد که قادر است آبسه­ها و دمل­ها را تحریک کند تا عفونت آنها خارج شود. این فرآوده­ ها شامل:
نارد، مُر، کاست مری، بالسه، بره­موم گالبانوم، استیراکس، ریشه و پوست کندر، قیر،، سولفورزیف، رزین پینه، چربی و روغن و… با این همه،  بهترین عصاره­ ماده­ای است که یونانیان آن را Rhypodes می­نامند که وجه تسمیه-ی آن شباهت ای ماده با غبار است.
این ماده حاوی مُر، زعفران زنبق، بره ­موم ، ذرات پرمنگنات؛ زاج؛ عصاره دارواش و رزین ترانتین است.
بره­ موم و جهان عرب
اشاره به اهمیت مذهبی زنبورعسل در تمدن­های پیشین فراوان است و اغلب به ویژگی آن در ایجاد تندرستی و خاصیت التیام دهندگی آن اشاره می­گردد.
حتی با ظهور اسلام  در همه آیین خداگرایی(وحدت وجود) باز هم اشاره ­هایی پیرامون قدرت زنبورعسل و ویژگی­های دارویی( فرآورده ­های) کندو بر می­خوریم پروردگار زنبورهای عسل را آموزش داد تا خانه ­های خویش را در کوهساران و در میان درختان و در کندوهایی که آدمیان برای آنان تهیه می­کنند، قرار دهند. به آنان چنین آموخته که از هر نوع میوه­ ای تغذیه کنند و به همه گیاهانی که کردگار آفریده سر بزنند. که از شکم آنان مایعی با رنگ­های مختلف بیرون می­تراود که دارویی است برای آدمیان.(قران سوره نحل)
ابن مغیه یکی از نویسندگان عرب از قول حضرت محمد(ص) چنین می­گوید:
عسل دارویی است که برای تمام دردهای جسمانی و قرآن دارویی است برای همه دردهای روحی و درمانی، بنابراین من هر دوی این داروها را به شما توصیه می­کنم.
دانشمند ایرانی ابوعلی سینا در کتاب معروف خویش به نام قانون طب، از دو نوع موم سخن می­گوید: موم سفید(تمیز) و موم سیاه
روشن است که موم سیاه همان بره­ موم است که بنابر نظر ابن ­سینا دارای خاصیت بیرون آوردن خار و خاشاک از بدن است.
هم­چنین این ماده خاصیت پاک کنندگی دارد، این دانشمند در ادامه می­گوید موم سیاه به علت داشتن بویی تند باعث عطسه می­گردد.
بره­ موم در اروپا
در سوابق گیاهی بریتانیا خیلی کم به طور مستقیم به بره­ موم اشاره شده است. با این وجد، به ویژگی­های ضدالتهابی رزین­های درختان و گیاهان ماده ­ی خام اساسی گردآوری شده به وسیله­ ی زنبورعسل برای تولید بره-موم اشاره­ های زیادی شده است.
جان جرارد در گیاه نامه ­ی مشهور خود به رزین یا ماده ­ی چسبناک جوانه ­های درخت کبوده ­ی سیاه اشاره می­کند. او می­گوید که چگونه داروسازان از این مواد برای ساختن پماد برای درمان تعدادی از بیماری­های التهابی استفاده می­کنند.
نیکلاس کالپیر نیز در گیاه­نامه­ ی کامل خود به ویژگی­های دارویی رزین درخت کبود اشاره دارد. جوانه­ های تر و لزج این درخت، پیش از تبدیل شدن به برگ گردآوری می­گردد تا با آن Unguentum  و  Populneum ساخته می­شود. پمادی که Populneum نامیده می­شود از کبوده ساخته می­شود و به طور خاص  برای درمان سوختگی و التهاب در تمام قسمت­های بدن مفید است و گرمی زخم­ها را برطرف می­سازد.
در کتاب گیاه­نامه ­ی عمومی گرین اشاره­ های بیشتری به استفاده از رزین یک گونه درخت تبریزی با نام (درخت تبریزی سیاه) می­یابیم.
گرین می­گوید:« برگ­های جوان این گیاه یکی از اجزای عالی ضمادهایی را تشکیل می­دهد که برای درمان تورم­های سفت و دردناک به کار می­رود.»
جوانه­ های این درخت و نیز درخت تبریزی سفید، بوی خوشی دارد و چنانچه بین انگشتان فشرده شود، مواد رزینی ویژه­ای به دست می­آید که با الکل قابل استخراج است و بویی شبیه استیراکس دارد.
یک دراخما(واحدی یونانی) از این عصاره را در آبگوشت حل می­کردند و برای مداوای زخم­ها و آسیب­های داخلی به کار می­بردند و گفته می­شد که خونریزی­های شدیدی که به علت زخم­های داخلی (زخم­های روده) پیش می­آمده را درمان می­کرده است.
تحت نام Populus balsamifera (درخت کبوده یا کاماکای معمولی) می­خوانیم:
جوانه­ های این درخت از پاییز تا موقع برگ درآوردن از بلسان زرد رنگ و چسبناک زیادی پوشیده می­شود که غالباً در قطراتی گرد می­آید و به عنوان دارو از درخت جمع­ آوری می­گردد.این ماده در الکل حل می­شود، و االی سیبری از جوانه­ های این درخت شرابی دارویی فراهم می ­آورند. این شراب ادرارآور است و به باور آنان در درمان اسکوربیت (کمبود ویتامینc (  موثر است.
در حالی که به نظر می­رسد در بریتانیا و شمال اروپا از بره ­موم چیز زیادی نمی­دانستند، در بخش­های جنوبی و مرکزی روسیه بره ­موم نوعی داروی آشنای طبیعی بوده است.
جالب است پی­ ببریم که آیا این دانش همواره در این نواحی وجود داشته یا از یونان و کشورهای عربی به آنجا راه یافته است.
در گرجستان، جایی که نفوذ اعراب قوی بود، سول­هان صبا (۱۶۵۸-۱۷۲۵) مؤلف دائره ­المعارف پزشکی گرجستان بره ­موم را به عنوان «ماده­ ای شبیه عسل که از ته کندو به دست می­اید» توصیف کرده است.
در غرابادین کبیر، یکی از کتاب­های گرجی پزشکی که در قرن سیزدهم انتشار یافته ، نویسنده درمانی را برای پوسیدگی دندان پیشنهاد می­کند، این نسخه شامل مخلوطی از بره­موم و ارسنیک، عدس قرمز، بومادران و مریم نخودی وحشی است که به آن یک قاشق روغن زیتون و یک قاشق عسل افزوده شده است. سپس این مخلوط روی دندانی که درد می­کند قرار داده می­شود. همان گونه که بعداً خواهیم دید بره­ موم، به شکل گسترده ­ای به وسیله ­ی دندانپزشکان امروزی برای درمان انواع وسیعی ازمشکلات پیرادندانی به کار می­رود.
با حرکت به سوی زمان­های جدید، در کتاب­های پزشکی  گرجی که در سده ­ی هجدهم انتشار یافته، استفاده از بره­ موم برای درمان هموپتیزی (تف خونی) توصیه شده است. «بیمار باید دانه ­های بره ­موم را به اندازه سرسنجاق، به مدت دو روز، سه تکه صبح و سه تکه بدازظهر مصرف کند.»
به شکل سنتی، در گرجستان از کیک­های بره ­موم و تکه­های پهن و کوچک بره ­موم برای درمان چندین بیماری استفاده می­شده است. برای ورم مفاصل، کیک در پارچه­ای گرم پیچیده و در تمام طول شب روی ناحیه ­ی ملتهب یا دردناک گذاشته می­شد.
درمان مشابهی برای مداوای آبسه­ های پوست تهیه شده و در آن ادعا شده بود کیک بره­ موم به سرعت عفونت را برطرف می­سازد . برای درمان میخچه، لایه ­ی نازکی بره­موم روی میخچه قرار داده می­شد و سپس روی آن باند می­گذاشتند.
به پدران و مادران نوزاد نیز سفارش می­شد که بره ­موم را روی ناف نوزاد بمالد و اسباب بازی کودکان را نیز به بره­موم آغشته کنند.
نیکلایف، به یکی از شیوه­ های درمانی سنتی گرجی­ها برای عفونت مجاری تنفسی اشاره دارد که در ان، بیمار، بره­ موم کاملاً آرد و نرم شده را استنشقاق می­کند.
بره­ موم در عصر حاضر
طی هزاران سال، طب طبیعی یعنی، استفاده از علف­ها و گیاهان داروئی تنها طب در دسترس آدمیان بود. و در آن روزگاران به پزشکی بیشتر از دیدگاه مذهبی نگریسته می­شد تا پزشکی کنونی که برپایه ­ی تفکر علمی استوار است .
با این همه، از اواسط سده ­ی هجدهم به بعد، طب کهن قادر بود در برابر یورش پرسش برانگیز و کنجکاو دانش نوین و این باور در حال رشد داوم آورد که هرکاری از دست طبیعت برمی ­آید به نحو بهتری از دست بشر بر می­آید.
تجربیات انداخته شده طی هزاران سال به عنوان افسانه­های کهن دور ریخته شدند، این­ها خرافات دوران کهن نامیده شدند. در بهترین شرایط آنها به عنوان الهام بخش حدسیات و در بدترین شرایط به عنوان جادوگری به آنها نگریسته شد.
در جهان غرب، افول گیاه درمانی سریع­تر و ژرف­تر بود. یکی از دلایل این امر ظهور نوعی سیستم پزشکی مبتنی بر داروهای دارای مجوز و دارای شماره­ های ثبت بود. برای نخستین بار، داروهای مصنوعی مبتنی بر محتویات فعال ویژه برای درمان یا جلوگیری از بروز بیماری­های خاص ساخته شد. در کانون این سیستم این باور قرار داشت که بیماری­ها توسط ویروس­ها،باکتری­ها یا قارچ­ها یا دیگر عوامل ایجاد می­گردند و با شناسایی آن عوامل و اعمال داروهای ضد باکتریایی، ضدویروسی و ضد قارچی می­توان بر آن بیماری­ها چیره گردید.
آشکار است که بی­خطر بودن و کارآیی این داروها را نمی­توان از طریق کاربردهای سنتی ارزشیابی کرد، چیزی که طی سده­ ها برای طب گیاهی به کار می­رفته است. در عوض سیستم صدور مجوز کاملاً جدیدی می­بایستی ایجاد گردد، بره ­موم خام که هم قادر به ارزشیابی کارآیی آن مواد شیمیایی جدید باشد و هم بتواند مردم را مطمئن سازد که استفاده از آنها بدون خطر است.
سیستم صدور مجوز طراحی شده که تا به امروز نیز بدان عمل می­شود، نخست مستلزم آن بود که مواد شیمیایی سازنده ­ی داروهای جدید همواره هم از لحاظ آزمایش­های بالینی که برای کارآیی آنها انجام می­شد در هرگونه داروی تولید شده یکسان باشد. از سویی، ترکیبات تست شده بر روی موجود زنده یعنی افراد انسانی آزمایش شده باشد تا معلوم گردد که آنها علیه عوامل بیماری ­زای ویژه­ای موثر هستند و هیچ­گونه اثر سمی دراز مدت یا آثار نامطلوبی در موقع کاربرد نشان نمی­دهند.
طولی نکشید تا معلوم شد برای این­گونه داروها باید بهایی پرداخت گردد. همواره امکان­پذیر نبود که طی مدتی کوتاه آثار درازمدت داروها را مشخص سازند و به شکل اجتناب ناپذیر پاره­ای از آنها و شاید بیشتر این داروها دارای آثار جانبی کوتاه مدت کمتر یا بیشتر هستند.
بنابراین برای چیره شدن بر این مشکل راه­ حل دیگری اندیشیده شده و آن تعیی میزان ریسک در برابر منافع دارو بود.
ممکن است دارویی در حوزه­ ی ویژه ­ای به سرعت موثر واقع شود، مثلاً در کاهش التهاب در بیماری­هایی چون آرتریت، و در عین حال تعدادی آثار جبران ­ناپذیر در رابطه با عملکرد تعداد دیگر از ارگان­های بدن مانند اعمال معده داشته باشد.
آنهایی که مسئول صدور مجوز بودن می­بایستی گستره ­ی منافع داروی جدید را با توجه به ریسک­ها  یا عوارض جانبی آن محاسبه کنند.
از همان آغاز امکان داشت به دارویی برای هدف ویژه ­ای وجود داده شود هرچند مشخص شده باشد که آن دارو عوارض جانبی ویژه ­ای هم دارد.
در واقع این فرآیند صدور مجوز تعریف اساساً متفاوتی از دارو به دست داد و ان دارو دارای اثر ویژه­ ای قابل تشخیص با دامنه ­ای از ترکیبات شیمیایی مصنوعی است که آثار آن قابل بازآفرینی است. این رده ­ی جدید اکنون تنها تعریف دارو به عنوان پزشکی سنتی یا بنیادین است.
داروهای سنتی مبتنی بر گیاهان دارویی که از بدو تارخ مورد استفاده قرار می­گرفت هم ­اکنون تحت نام داروهای جایگزین، مکمل یا طبیعی شناخته می­شوند. مفهوم الزامی برچسب­های جایگزین این است که این­گونه داروها از کیفیت پایین­تری برخوردارند، بی­تأثیر هستند یا در جهان علمی نوین نامناسب­ اند.
حتی هم­ اکنون که جامعه بیشتر و بیشتر به جنبه ­های منفی این تعریف و ریسک در مقابل منافع داروها پی­برده است، سیستم مجوز دادن که برای تنظیم آن ایجاد شده هنوز به عنوان تنها راه مناسب مطمئن سازی مصرف کننده از بی­خطر بودن همه داروها اعم از مصنوعی یا طبیعی به کار گمارده می­شود. مشکل این است که عملاً غیرممکن است داروهایی طبیعی که مبتنی بر استفاده از کل گیاه است را بر اساس سیستمی که برای ارزشیابی داروهای ساختگی شیمیایی ابداع شده ارزیابی کرد. به عنوان آغاز مطلب باید گفت داروهای طبیعی ترکیبات بسیار پیچیده بیوشیمیایی هستند که به مراتب ازداروهای مصنوعی پیچیده­ ترند، مثلاً بره ­موم حاوی صدها ماده ­ی بیوشیمیایی مختلف است.
هرچند اثر بیوشیمیایی کلی بره ­موم که در حوزه ­های گوناگون بررسی شده ممکن است یکسان باقی بماند، اما میزان عناصر خاص ممکن است به مقدار زیادی تغییر یابد که به هیچ­وجه این تغییرات قابل پیشگویی نیست.
ثانیاً برای بسیاری از فرآورده ­های طبیعی جستجو برای شناسایی محتویات فعال این مواد با شکست روبرو شده است، دانشندان به شکل فرآیندی به تشخیص این مطلب رسیده­ اند که داروهای طبیعی به شکل همکوش و تمام عیار و همه جا عمل می­کنند یعنی هرچه کامل­تر و یکپارچه­ تر باشند کمتر تصفیه و تخلیص شده ­اند و در این حالت تاثیر آن­ها بیشتر است.
استفاده ­ی فزاینده از گیاه علف چای مثال خوبی برای روشن شدن این مطلب است.
دانشمندان با پی بردن به اثر علف چای برای درمان افسردگی به این باور رسیدند که عنصر فعال آن هایپرسین است، ولی بعداً متوجه شدند که هایپرسین خود آثار ناگوار چشمگیری دارد که باعث حساس کردن پوست نسبت به نور و افزایش خطر ابتلاء به سرطان پوست می­گردد.
هم ­اکنون مواد فعال تازه­ای در آن یافت شده و اعلام شده است، افراد گیاه درمان، بی­صبرانه منتظرند که علم، اثر عصاره­ ی کل گیاه را در حصول نتایج دلخواه مشخص کند.
سرانجام داروهای طبیعی ممکن است برای درمان مشکلات خاصی شهرت داشته باشند، در صورتی که در درمان طیف وسیعی از بیماری­ها موثر هستند تا برای برطرف کردن شکل خاص. بره­ موم مثال خوبی است و نمونه­ های بسیار دیگری نیز وجود دارد.
پزشکی رایج شامل داروهایی است که هرکدام برای مداوای بیماری ویژه ­ای ساخته شده اند و آنهایی که ادعای منافع متعددی برای داروهای طبیعی را به کمک سیستم صدور مجوزی که برای تنظیم انواع داروهای کاملاً متفاوت طراحی شده ارزشیابی کرد؟
سیستم صدور مجزو چرخش طنزآلودی به اختراع مجدد نام­گذاری دوباره داروها می­دهد. از آنجا که داروهای شیمیایی برپایه ­ی مواد شیمیایی مصنوعی منفرد ساخته شده­ اند، می­توان آنها را به عنوان اختراعات واحدی به ثبت رسانید. این به آن مفهوم است که مخترعات این­گونه داروها می­توانند برای دوره زمانی ثابتی جلوی دیگران را برای ساختن آن داروها بگیرند. به یک مفهوم این سیستم معقول و قابل درک است که ساختن داروی جدید سالها به درازا می­کشد و در پاره­ای از موارد مبالغ بسیار زیادی هزینه برمی­دارد. منصفانه به نظر نمی­رسد که شرکت­ها، دارویی را بسازند و همه­مخارج آن را پرداخت کنند و پس از ساخته شدن، دیگران پای به میدان بگذارند و منافع آن را برداشت کنند. با این همه چنین کاری تنهازمانی عاقلانه است که شمااز نظر اصولی با ماهیت آنچه مورد حفاظت و حمایت قرار می­گرد موافق باشید.
بی­گمان، باور ما به پزشکی مبتنی بر دارو تقریباً طی دهه ­ی گذشته کامل گردیده است و جایی که مایل نبوده­ ایم بهای رو به افزایشی که برای آن می­پردازیم را مورد توجه قرار دهیم.
نه تنها کارخانه ­های داروسازی از این مسیر درآمدهای هنگفتی کسب کرده ­اند، بلکه اکنون آشکار شده است که فقط توانسته­ ایم برزو بیماری را به تأخیر اندازیم، نه اینکه آن را درمان کنیم.
ترسناک­تر آن که ما گروه کاملاً جدیدی از مشکلات بهداشتی پدید آورده­ ایم که مربوط به درمان ­هایی است که با مواد شیمیایی انجام داده ­ایم (عوارض داروها)، مشکلاتی که سعی داریم آنها را با داروهای شیمیایی دیگری درمان کنیم. بهای نهایی و پنهان باور ما به پزشکی غیرطبیعی احتمالاً  از لحاظ تضعیف ساز و کار دفاعی بشر در سطح جهانی ورای تصور ما است.
دشوار است که تاثیر سیستم صدور مجوز را بر پزشکی مدرن اندازه­گیری کنیم. امتیاز نامه­ ها بی­گمان ما را درون نوعی سیستم پزشکی مبتنی بر دارو گرفتار ساخته ­اند و به همان اندازه ما را از داروهای کاملاً طبیی که برای حفظ تندرستی مفید هستند بی­ نصیب ساخته­ اند.
در اتحاد جماهیرشوروی سابق و بسیاری از کشورهای اروپای شرقی پس از انقلاب کمونیستی هیچ گونه امتیاز اختراعی وجود نداشت. بنابراین، هیچ گونه فشار مشابهی برای کسب منافع از مواد توانمند طبیعی وجود نداشت.
بره­ موم همانند دیگر داروهای طبیعی، هم در طب سنتی به کار می­رفت و هم به ­وسیله ­ی دانشمندان مورد آزمایش قرار می­گرفت.
دکتر مانس فیلد طبیب و نخستین مدیر دفتر اطلاعات بره­موم به این نکته اشاره می­کند که نه امتیاز نامه­ ها و نه شیمی هیچ کدام نباید به زندگی ما دیکته شوند. در اروپای شرقی امتیازنامه ­ها مشکلی به حساب نمی­امده­اند، بنابراین پرسش­های مختلفی مطرح گردیده است؛ چه چیزی در اختیار داریم و آن را برای چه منظوری می­توانیم به کار ببندیم؟ انستیتوهای تحقیقاتی در چین و روسیه و دیگر کشورهای شوروی سابق نسبت به همتایان خود در کشورهای غربی به نتایج متفاوتی دست یافته ­اند.
ما باید به فوریت­ روش­های آنان را آزمایش و نتیجه به دست آمده به وسیله­ ی ایشان را بیازماییم و در تبدیل آنها به دست آورد­های خودمان چندان شتاب­زده عمل نکنیم.
بخصوص در مورد بره ­موم مانس فیلد به ما یادآوری می­کند که چگونه پیش از سال ۱۹۹۳کمیته ­ی علمی غرب میزان کمی علاقه به آن نشان داد در حالی که بره­ موم در محافل مردمی درمان­های طبیعی بسیار مورد توجه بود و هنگامی که به آن توجه شد در مورد مواد جزئی فعال آن و محدود کردن آنها به طب انحصاری بود.
بره­ موم در اروپای شرقی
اروپای شرقی به طور عموم و کشور روسیه به طور خاص به استفاده از بره­ موم و دیگر داروهای طبیعی مدتها پس از اینکه این داروها در غرب کنار گذاشته شده، پرداختند.
زنبورداری همیشه در کشورهای اروپای شرقی یک فعالیت مهم کشاورزی بوده است و بره­ موم به عنوان محصول جنبی با ارزش زنبورعسل مطرح می­باشد.
زنبورهای وحشی قفقازی برای نجات یافتن از زمستان­های سخت قاره­ ای، مقادیر زیادی بره ­موم تولید می­کنند. برای نسل­های متمادی، مردم محلی، از بره­ موم برای درمان طیف وسیعی از بیماری­ها از جمله: سرفه، سرماخوردگی، دردهای قفسه صدری، سوختگی­ها، زخم­ها و مشکلات دندان استفاده کرده ­اند.
یکی از موارد خارق­ العاده استفاده از بره­ موم که زبان به زبان نقل قول شده، در جنگ بوئر در آفریقای جنوبی رخ داده است. در این جنگ از بره ­موم به مقدار زیاد برای درمان زخم­ها استفاده می­شد.
بره­ موم را با وازلین مخلوط می­کردند و مخلوطی که پروپولیس وانوژن نام داشت را در بسیاری موارد پس از جراحی به خصوص بعد از بریدن اعضاء استفاده می­کردند. ولی روس­ها از چیزی مشابه این ترکیب مدتها قبل درزمان حمله ­ی مرگبار ناپلئون به کشورشان، استفاده می­کردند.
در سپاه ناپلئون، درمان سنتی بریدن عضو این بود که انتهای عضو قطع شده را با قیر می­پوشاندند. ولی در سپاه روسیه، دکترها از ته مانده ­های موجود در بشکه­های عسل استفاده می­کردند و انتهای اندام بریده شده را با آن می­پوشاندند. ته مانده­ های موجود در بشکه ­ها، حاوی مقدار زیادی بره ­موم که به التیام سریع و کامل زخم کمک می­کرد.
با تولد علم پزشکی مدرن در آغاز قرن نوزدهم، رووسیه و کشورهای اروپای شرقی با رویکرد علمی و نگاهی مجدد به درمان­های سنتی به سمت آنها سوق پیدا کردند.
وقتی می­خواهیم نگاهی جزئی به دانش استفاده از بره­موم در چهل سال گذشته داشته باشیم باید به آرهای انجام شده توسط کشورهای روسیه، لهستان، چک ، اسلواکی، بلغازستان و یوگسلاوی توجه کنیم.
برای مثال در طول جنگ جهانی دوم، دکترهای روسیه از پماد بره­ موم در درمان زخم ­ها در کلنیک شهر اسوردلوسک با موفقیت استفاده می­کردند. در سال ۱۹۴۷ موسسه­ ی دامپزشکی کازان در کرانه ­ی رشته کوه اورال وظیفه ­ی انجام یکی از اولین مطلاعات علمی در مورد خصوصیات ضدمیکروبی بره­ موم را به عهده گرفت. این بررسی به قدری موفقیت آمیز بود که بره­ موم را پنی­سیلین روسی نامیدند. از قضای روزگار، درست زمانی که غرب در حال انجام مطالعات در مورد بره­ موم بود، موسسات تحقیقاتی روسیه پس از سقوط کمونیسم در حال از بین رفتن بودند.
در یوگسلاوی، میجتاوزناک، نخست ویز سابق یوگسلاوی، بلاخره سیاست را کنار گذاشت تا به دنبال علاقه­ ی خود یعنی دنبال پژوهش و کار در مورد زنبورعسل و بره ­موم برود. او در کتاب خود با عنوان معجزه ­ی بره ­موم آزمایش­های ک نقاش کلیسا در قرن نوزدهم به نام رادوسیفرت را دوباره بررسی کرد. سیفرت پس از دریافت دو کندو به عنوان دسمزد انجام کار، نگهداری از زنبورها را آغاز کرد؛ مدتی بود که او مشکل پا پیدا کرده پوست روی پای او بنفش و سپس سیاه رنگ شده بود. او حس پای خود را از دست داده و زخمی روی ان سرباز کرد که بهبود نمی­یافت.
هر هفته نزد دکتر می­رفت و دکتر پمادهای مختلفی به او می­داد ولی مشکل همچنان وخیم­تر می­شد. در آخر دکتر گفت که پای او باید بریده شود. اردو به پیشنهاد دکتر عمل نکرد و به جای آن به منزل رفت. پای خود را باعسل و بره­موم پوشاند و تمام آن را پانسمان کرد.
او پس از چند روز پانسمان را باز کرد، زخم خوب شده بود، پا دیگر درد نمی­کرد و می­توانست روی پای خود بایستد. او پس از استفاده ­ی مجدد از بره ­موم برای کمک به سوختگی همسرش تصمیم گرفت که در آن زمان با دکتر درمورد این دارو جدید و اعجاب انگیز صحبت کند. ولی دکتر با وجود اینکه پای بهبود یافته وی را دیده بود تحت تاثیر قرار نگرفت و از استفاده بره­ موم برای بیماران خود امتناع ورزید. به هر حال پس از مدتی دختر یکی از دوستان دکتر از عفونت مزمن لوزه رنج می­برد. عفونت به قدری بود که دمای بدن دختر به ۳۹ درجه سانتی­گراد رسید و لوزه ­های او چرکی شدند، دکتر تصمیم گرفت از بره­ مومی که در یک شکردان برای او آورده بودند استفاده کند؛ در مدت چند ساعت دمای دختر پایین آمد و التهاب برطرف شده و هیچگاه بازنگشت.
در سال ۹۶۲ دوست واسناک که در حال مرگ ناشی از سرطان بود. دکتر برای او مصرف ۱۰ تا ۱۵ قطره مایه بره­موم در داخل آب، سه وعده در روز پیش از غذا را تجویز کرد و پس از ۶ هفته او شروع به خوردن غذا و افزایش وزن کرد و انرژی قبل را بازیافت.
واسناک میگوید: بره ­موم سابقه­ ای ندارد چون ما تازه به آن آشنا شده ­ایم و از عوارض جانبی آن آگاه شده ­ایم. بره­ موم از طریق تحریک سیستم ایمنی فرد، مقاومت طبیی بدن نسبت به عفونت و بیماری را افزایش می­دهد. علاوه برآن بره ­موم، تأمین کننده مقداری اضافی ویتامین و تمام مواد معدنی ضروری شامل آهن، کلسیم، آلومینیوم، منکنز و سیلیکون می­باشد.
علاقه مجدد در غرب به بره ­موم
ما در غرب می­بایست تا اواخر دهه ­ی ۱۹۶۰ و اوایل دهه­ی ۱۹۷۰ قبل از اینکه علاقه شدید نسبت به بره ­موم به­وجود بیاید، منتظر می­ماندیم . بعضی­ها قصد داشتند این طور اعلام کنند که در غرب، بعد از دهه­ ی ۱۹۶۰ هیچ­ چیز به طور یکنواخت نبوده است.
مطمئناً در آن وقت یک بلوغ عمومی در قاره ­ی اروپا و آمریکا به وجود آمده بود که آنها را مصمم ساخته بود تا نگاهی تازه نسبت به بیشتر مسائل داشته باشند. قدرت گُل بیداری و علاقه ­ی مجددی را در تمام ابعاد طبیعی ایجاد کرد و این امر به طور متناوب در مذهب ، آموزش، اقتصاد و البته در پزشکی سایه افکنده بود. تا آنجایی که پزشکی طبیعی دارای اهمیت بوده است، این یک حرکت داوطلبانه­ ی ضروری بود که این بار توسط مردم و یا خود پزشکان پایه­ گذاری می­شد چندان که توسط پزشکان و دانشمندان صورت می­گرفت.
آنها مشتاق و کارگشا بودند و مغازه ­های غذاهای سالم توسط افراد مرتبط با پزشکی پایه­ گذاری شد و آنها کسی را که روش­های طبیعی را باور داشت دوست می­داشتند.
در سال ۱۹۷۴ دکتر لوندآگارد طبیعی­دان دانمارکی کتاب «بره ­موم فرآورده­ ای طبیعی- راهی به سوی سلامتی» را منتشر کرد.
این کتاب در بردارنده بیست سال تجربه ­ی علمی و پژوهش­های او در مورد بره­ موم بود. کتاب مذکور مسبب آن شد که به او لقب آقای بره­ موم را بدهند و نامش به عنوان کاشف جدید بره­ موم در غرب ثبت گردد.
این کتاب در اغلب موارد تجارب شخصی را بیان می­کرد و این امکان  فراهم شد تا در رابطه با آن موشوع پژوهش شود. در ژوئن سال ۱۹۶۲ دکتر اگارد چندین روز از گلو درد رنج می­برد، او می­دانست که در روز بعد می­بایست به یک سفر تجاری برود. با رسیدن غروب تورم گلوی او خیلی بدتر شده بود، به طوری که نمی­توانست چیزی بخورد و هم­زمان دچار تبی ۴۰ درجه شده بود تصمیم گرفت، مقداری کم از بره-موم را در یک هاون بکوبد و آن را به صورت پودر در یک فنجان آب گرم حل کند.
او مایع را با استفاده از فیلتر قهوه، تصفیه کرد و سرانجام یک مایع زرد رنگ شبیه به چای به دست آورد. اوبا این چای دو تا سه مرتبه غرغره کرد و سپس باقی مانده را نوشیدو به رختخواب رفت. صبح فردا متوجه شد که گلودردش به طور کامل برطرف شده است . دکترآگاردبه این نتیجه رسید که بره­موم حاوی یک آنتی­بیوتیک خیلی قوی است که می­تواند یک عفونت و التهاب قوی را در عرض ۵ تا ۶ ساعت درمان کند.
آگارد دانشمندی اهل عمل بود و پژوهشی وسیع که پیش از ۵۰۰۰۰ نفر از مردم سراسر اسکاندیناوی را شامل می­شد هدایت می­کرد. او به طور خلاصه بره ­موم را به این شرح معرفی کرده است: بره ­موم یکی از کارآمدترین تولیدات زنبورعسل از نقطه نظر انتقال مواد فعال از گیاه به انسان است.
آگارد براساس تحقیقات خود ادعا کرد که بره ­موم در درمان بیماری­های مختلفی از جمله ورم روده­ ی بزرگ، آب مروارید، چشم، عفونت مجاری ادراری، تورم التهاب گلو؛ نقرس، زخم­های باز، سنوزیت، سرماخوردگی، آنفولانزا، برونشیت، ورم معده، سرطان، بیماری­های مربوط به گوش، بیماری های مربوط به لثه، آنسفالیت­ها، عفونت­های روده ­ای، قارچ­ها، زخم­ها، اگزما، پنومونی، تورم مفاصل، بیماری­های مربوط به ریه ­ها، ویروس­های معده، سردرد، بیماری پارکینسون، عفونت کیسه­ ی صفرا، آسیب­های عروقی ناشی از اختلال در گردش خون، زگیل­ها، تورم ملتحمه ­ی چشم و خرخرکردن موثر است.
برای انهایی که باور دارند داروها برای درمان بیماری­های خاص ساخته شده­ اندبا این لیست بلند این طور به نظر می­رسد که چیزی شبیه به بدعت گذاشتن رخ داده باشد.
چنانکه دکتر اگارد گفت: بره ­موم ماده­ای تاثیرگذار و قوی است که از گیاهان سودمند به انسان تحویل داده شده است.
بره ­موم شبیه یک داروی شیمیایی عمل نمی­کند که فقط باکتری­ها و ویروس­های خارجی و کلاً میکروب­ها را تخریب کند، بلکه توانایی بدن برای مقابله با بیماری را افزایش می­دهد.
بره­ موم تنظیم کننده هورمون­ها و یک آنتی­بیوتیک نیز به شمار می­رود که خود محرک طبیعی مقاومت بدن است. بره ­موم ممکن است توسط هر شخص سالم یا بیمار مورد استفاده قرار گیرد، به این جهت که محافظت کننده در برابر میکروارگانیسم­ها می­باشد.
یک پزشک فرانسوی به نام دکتر می­چوان در سورین پاریس پس از شنیدن کارهای دکتر آگارد، تمایل پیدا کرده بود تا با او ملاقات کند، به هر حال یک حقیقت متحیرکننده این است که بره­ موم زنبورعسل، دارای ی اثر کشندگی صددرصدی بر روی باکتری­ها می­باشد و دیگر آنتی­بیوتیک­ها این اثر کلی را ندارند. دکتر چوان باور داشت که طبیعت برای هر چیزی پاسخی دارد که ما می­بایست در پیدا کردن آن تلاش کنیم.
با معرفی بره­ موم زنبور، ممکن است که بتوانیم روزی تعداد زیادی از داورهای شیمیایی همراه با اثرات جانبی آنها را از میان برداریم. بره ­موم با بالا بردن مقاومت طبیعی بدن از طریق تحریک سیستم ایمنی شخص عمل می­کند. برای انجام این عمل بره­ موم میزان مناسبی از ویتامین­ها و موادمعدنی ضروی شامل آهن، کلسیم، آلومینیوم، منگنز و سیلیس­ را نیز دارا است.
دکتر چوان اشاره به این نکته ­ی مهم داشت که آنتی­بیوتیک­های مصنوعی قطعاً متضاد عمل می­کنند. آنها باکتری­های مفید دستگاه گوارش را که بدن از آنها برای ساختن ویتامین­ها B  و K استفاده می­کند از میان می­بردند و در نهایت سبب کمبود شدید آنها می­گردند. چوان در ادامه یادآور شد امروزه باکتری­ها، مقاومت خود را نسبت به به آنتی­بیوتیک­ها افزایش می­دهند که سبب وقوع افزیش عفونت وافزایش قابل توجه در توانایی عبور بیماری ازشخصی به شخص دیگر می­شود. درنهایت یک عفونت کوچک دارای پتانسیل کشندگی بالا می­شود.
آگارد و چوان شاید بیشترازهر کس دیگر برای بیداری مجدد و علاقه­ ی علمی در مورد بره ­موم درغرب تلاش کردند.
وارن اوگرن یک پرورش ­دهنده ­ی تازه ­کار زنبورعسل بود که در شهری کوچک از ایالت ویسکانسین زندگی می­کرد. او در اواخر دهه­ ی ۱۹۶۰ درباره­ دکترآگارد و کارهای او چیزهایی شنیده بود، بنابراین قصدداشت تا سفری به دانمارک ترتیب دهد و او را ملاقات مند.
دکتر آگارد به اوگن آموخته بود که چگونه بره ­موم را استخراج و فرآوری کند و او به مدت ۴ سال تنها مشتری او بود. در آن زمان بره­ موم در حدود ۲۰۰ دلار در هر کیلو فروخته می­شد، این قیمت زیاد با قیمت­های جهانی امروز که در حدود ۲۰ دلار در هر کیلو است، قابل مقایسه نیست.
سرانجام اورگن خودش شروع به تولید فرآورده ­های بره­موم کرد تا آن را به جامعه خویش ارائه دهد او کار را با تولید کپسول، اسپری گلو و کرم پوست بره­ موم اغاز کرد.
لیندا دختر اورگن در ادامه ماجرا می­گوید» فرمولاسیون بره­ موم را با روش آزمون وخطا در پشت خانه­ مان تهیه می­کردیم. پدرم در اولین سال تولید ۱۰۰ عدد از نمونه ­های تولیدی را به شکل رایگان به دوستان و فامیل­هایش داد، فقط به این دلیل که کیفیت تولید محصول خود را ارزیابی کند. نیمی از شهر کوچک ما یک نمونه از بعضی تولیدات پدرم را با اولین فرمولش در اختیار داشتند. شرکتی که وارن اورگن راه­ اندازی کرد امروزه به سراسر جهان بره­ موم می­فروشد.
ریدن برون از منطقه فونیکس ایالت آریزونا، از دیگر حامیان بره ­موم بود. او یکی از اولین آمریکایی­هایی بود که در نیروی هوایی کانادا در سال ۱۹۳۹ استخدام شد و به زودی در انگلستان پروازهای تبلیغاتی را بر فراز آسمان انجام داد.
او در انگلستان بود که با مقاله­ ای در روزنامه مواجه شد که از خواص تولیدات زنبورعسل تمجید کرده بود. او بعد از جنگ و یک دوره ی موفقیت آمیز بانکداری و پیمانکاری انرژی بی­مانندش را به سمت جامعه به ویژه با تولیدات زنبورعسل که می­توانست نقش مهمی در حفظ آن داشته باشند، تغییر داد.
شرکت او کارش را ر سال ۱۹۷۶ آغاز کرد و هم ­اکنون یکی از بزرگترین شرکت­های تولید فرآورده­ های زنبورعسل در جهان می­باشد که عسل، ژله رویال، گرده گل و بره ­موم تولید می­کند.
ریدن برون یکی از افرادی بود که تنها صحت و سقم صددرصدی مطلبی او را متقاعدمی­کرد. کتابش با نام (تنهای غذای کامل جهان) می­باشد که در آن تجلیل وصف­ ناپذیری از زندگی زنبورعسل معمولی (Apis mellifera) آورده است، حشره کوچکی که به سختی کار می­کند تا تولیدات قدرتمند و اسرارآمیزش را برای انسان فراهم کند.
ریدن برون به طور غم ­انگیزی درسال ۱۹۸۹ فوت کرد اما کار شرکتش هنوز ادامه دارد و توسط پسرش بروس برون اداره می­شود که اشتیاقی همسان پدرش برای زنبورعسل دارد. او پیشرفته ­ترین طرح­ها را در جهان برای استخدام بره­ موم به مرحله ­ی اجرا در اورده است. در انگلستان ری هیل که از مالکان پیشقدم مغازه ­های غذاهای کامل و فروشنده گیاهان دارویی بود اولین کسی است که کتابی در رابطه بره ­موم نوشت.
و گفت در بره­ موم آنتی­بیوتیکی طبیعی وجود دارد. او این موضوع را در بخشی از کتاب این طور مطرح می­کند، خیلی از دانش­های قدیمی برای بشر مدرن از دست رفته است اما خوشبختانه این ماده شناخته شده به صورت روزانه توسط زنبور استفاده می­شود، در این سال­ها این ماده،مجدد کشف گشته و کارامدی ان توسط پژوهش­های دانشمندان به اثبات رسیده است.
دکتر فیلیکس مورات یک نفرآمریکایی است که زمانی درزندگی­اش به ساختن کپسول مشغول بود و علاقه و شیدایی زیادی به بره­ موم در ارتباط با جامعیت آن داشت و مشتاقانه کتاب (بره ­موم شفادهنده ­ی جاودان) را در سال ۱۹۸۲ منتشر کرد. برای سالهای متمادی این کتاب ازمنابع منحصر به فرد درباره بره­ موم بود. این کتاب پرشور و قدرتمند در رابطه با اهمیت بره-موم در زندگی طبیعی می­باشد.
در سال ۱۹۸۷ جکوب کال که یک پرورش دهنده ­ی زنبورعسل هلندی بود نتایج ده­ها پژوهش در رابطه با اثرات دارویی تولیدات زبورعسل را در کتابش با نام داروهای طبیعی از زنبورعسل منتشر کرد. این کتاب کوچک آنقدر موثر بود که پژوهش­های بعدی غرب و علاقه ­ی مردم را نسبت به بره­ موم افزایش داد. جکوب کال همانند دکتراگارد اعتقاد داشت که بره ­موم ماده­ ای درمانی با بیشترین اثر است که از گیاه به انسان می­رسد. در حالی که عسل و گرده اغلب برضد بیماری­های با علائم غیراختصاصی بسیار تاثیر گذار هستند، ولی بره ­موم می­تواند به طور اختصاصی برضد عفونت­ها اعم از داخلی و خارجی موثر باشد.
بره­ موم در دهه ­ی ۱۹۶۰، ۱۹۷۰، ۱۹۸۰ دوباره به عنوان دارویی طبیعی قدرتمند مورد توجه قرار گرفت در سال ۱۹۸۷ دکتر جان دایموند رئیس آکادمی بین­ المللی طب پیشگیری درباره بره ­موم گفت: در میان همه ­ی مواد طبیعی که او آزمایش کرده است، ماده­ا ی که بیشترین اثر تقویت کنندگی را بر روی تیموس و پس از آن ایجاد انرژی دارد رزین زنبورعسل یا بره­ موم است.
در طی این دوره عرضه ­ی بره ­موم تولید شده در غرب اساساً از طریق فروشگاه­های غذایی سالم بوده است و علاقه به آن در میان اجتماع به طور متناوب رشد پیدا کرده است.
اما از اواخر دهه­ی ۸۰ تا اوایل دهه ­ی ۹۰ می­بایست صبر می­کردیم، ولی قبل از آنکه چیزی مرسوم به علاقه علمی تبدیل شود، یک سری مطالب از مقاله­ های داوری شده در مجلات علمی در کشورهای همچون برتانیا، آمریکا، فرانسه، آلمان وژاپن ظاهر شدند.
آن قطرات امروزه به یک سیل تبدیل شده ­اند. در سال ۱۹۹۷، دکتر پائول ویتمان و کارمن گارسیا از بخش اقتصاد کشاورزی دانشگاه نیوکاسل دربیان وسعت کارهای انجام شده در مورد بره ­موم مطالبی را در مجلات علمی در بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۵ منتشر کردند.
موضوع­های مورد مطالعه در مقاله ­ها، مواردی از قبیل ترکیبات بره­ موم، خواص داروشناسی، واکنش­های حساسیت­ زا و استفاده ­های بالینی آن می­باشد.
جالب است در بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۵ بیتشرین عناوین در آمریکا نوشته شده است.
ویتمان و گارسیا ملاحظه کردند که در طی بیشتر از ۵۰ سال دوره­ مطالعاتی پیشرفت خوبی در کیفیت پژوهش­های به ­وجود آمده و علاقه به طب سنتی از فرهنگ عامه به طرف مجامع علمی کشیده شد.
آنها ملاحظه کردند که علاقه­ ی زیاد، عمیق و وسیعی در شرق اروپا وجود ندارد. اما به همه جای جهان گسترش پیدا کرده است. با کارهای حرفه­ ای دانشمندان توان ازطریق انتشار مقالات در روزنامه­ ها و مجلات علاقه مردم به بره­ موم بیشتر گسترش پیدا کرده است.
عضویت در خبرنامه دریافت هفتگی اخبار
دنبال کنید