اهمیت آب برای زنبور عسل
مانند همه­ ی جانداران که آب در زندگی آنها نقش حیاتی دارد، آب در زندگی زنبورعسل نیز نقش به سزایی دارد. تامین نبودن آب برای این حشره مفید فعالیت­های او را در کندو متوقف می­کند. بنابراین کندوها در هر مکانی که قرار دارند باید دسترسی کامل به آب آشامیدنی داشته باشند. اهمیت آن برایزنبورعسل از آن جهت است که :
  • رشد نوزادان در کندو رابطه مستقیم با آب دارد، خصوصاً در بهار.
  • رشد لارو در کندو در اوایل بهار بیشتر بستگی به آب دارد تا گرده،زیرا گرده به مقدار فراوان در کندو وجود دارد.
  • تنظیم کردن رطوبت داخل کندو که از خشک شدن لاروها و تخم­ها جلوگیری می­کند.
  • تنظیم دمای کندو خصوصاً در مواقعی که هوا گرم و بالای ۳۵ درجه باشد. گرمای زیاد رشد لاروها را متوقف می­کند.
نحوه تامین آب توسط زنبورعسل
با توجه به مطالب فوق و اهمیت آب برای این حشره لازم است که منابع آب سالم در دسترس زنبورعسل باشد. بهترین روش، مستقر کردن کندوها در فاصله­ ی نزدیک به رودخانه، دریاچه، چشمه و.. است.
اگر محل استقرار کندوها در جاهایی بود که این منابع در دسترس نبود. باید از وسایل بزرگ حمل آب مثل تانکر، بشکه و.. استفاده کرد. برای اینکه آب برای زنبورعسل قابل دسترسی و استفاده باشد در زیر شیر خروجی آب تخته­ ای را به طور مورب قرار می­دهیم داده و در پایین آن ظرفی مناسب قرار می­دهیم تا آب را در آن انباشته و سرازیر شود. ضمناً بهتر است روی تخته را با پارچه ­ای زبر مثل گونی و یا هرچیز دیگر بپوشانیم تا جریان آب به ظرف به آرامی و کنترل شده باشد. همچنین داخل ظرف نیز قطعات چوب، سنگ و یا شاخه­ ی درخت قرار دهیم تا زنبورها بتوانند روی آنها نشسته و آب بنوشند.
لازم به تذکر است که درست کردن آبگیر و ریختن آب در آن به دلیل جاری نبودن آب می­تواند محلی برای میکروب­های آلوده­ کننده زنبورعسل باشد.
راه دیگر تامین آب کلنی­ها استفاده از انواع شربت­خوری­ها است که در آنها آب ریخته و در اختیار زنبورها قرار داده می­شود. گرچه این کار وقت­گیر و پرزحمت و هزیته است ولی برای مواقع بحرانی بسیار مفید است.
انتقال کلنی­های زنبورعسل
اگر جابه­ جایی محدود و در حیطه زنبورستان باشد بهترین راه این است که مثلاً هر روز ۱ یا ۲ متر کندوها را به سمت محل موردنظر حرکت دهیم. با این شیوه زنبورها قادر خواهند بود موقعیت محلی کندوی خود را در خاطر خود نگه دارند و دچار خطا برای پیدا کردن کندوی خود نشوند.
اما اگر جا به ­جایی به مناطق دورتر، مثلا در فاصله ­ی ۱ یا چند کیلومتری (حداکثر ۴ کیلومتر) است، ابتدا کلنی­ها را به محلی حدود ۱۰ کیلومتری و یا بیشتر منتقل کنید و پس از اینکه چند روز در آن محل ماندن و خاطره­ ی محل قبلی را فراموش کردند آنها را به محل جدید که فرضاً فاصله ­ی آن کمتر یا در حد ۳ کیلومتر از محل اولیه است، منتقل کنید. این عمل به آن جهت است که شعاع پروازی زنبورعسل حدود ۳ کیلومتر است و در صورتی که زنبورها مستقیماً به آن محل مورد استقرار منتقل شوند، زنبورهای چراکننده به محل قبلی خود باز می­گردند. لذا انتقال کلنی­های زنبورعسل به فاصله ­ی بیش از ۳ کیلومتر از محل قبلی معمولاً موجب بازگشت زنبورهای چراکننده به محل  اولیه نخواهد شد.
چند نکته مهم برای جابه­ جایی کلنی­های زنبورعسل
  • زمان انتقال: جابه­جایی باید در مواقعی باشد که تمام زنبورهای چراکننده در کندوهای­شان باشند. این زمان پس از غروب آفتاب و یا قبل از روشن شدن هوا در صبح است.
  • مسدود کردن تمامی سوراخ­ها: بستن کلیه شکاف­ها، سوراخ­ها و درب کشویی سوراخ پرواز به غیر از سوراخ­های تهویه. محکم کردن قاب­های داخل کندو که باید با پرکردن فضاهای خالی با قاب­های عسل و یا به وسیله­ ی کوبیدن میخ در طرفین قاب آخر از تکان خوردن و جا به­ جا شدن آنها جلوگیری کرد.
  • محکم کردن درب کندو با میخ: درب کندوها را به وسیله­ی میخ به بدنه بکوبید تا در جریان جا به ­جایی، درب کندو باز نشود. برای این کار میخ بلندی در جلو و میخ دیگری در عقب به طور مورب کوبیده به طوری که حدود ۱ سانتی­متر از میخ بیرون باشد تا بتوان بعد از پایان کار آن را به آسانی خارج کرد.
  • وسیله ­ی نقلیه ­ی مناسب: وسیله­ ی حمل و نقل باید متناسب با تعدا و حجم کل کندوها باشد. کندوها در وسیله ­ی نقلیه باید طوری چیده شود که سوراخ پرواز به سمت جلوی ماشین باشد و فضای کوچکی بین آنها برای انجام تهویه وجود داشته باشد. ارتفاع چیدن کندوها حتی ­الامکان باید به اندازه ­ی لبه ­ی فوقانی باربند باشد. پس از بارگیری تمام ردیف­ های کندو روی باربند با طناب و یا… بسته شود و امکان شُل شدن آن نباشد. بهتر است وسیله ­ی نقلیه در بین راه توقف نداشته باشد، در صورت نیاز برای مدت کوتاه در سایه توقف شود.
  • زمان حرکت: زمان حرکت را طوری تنظیم کنید که هنگام شب به محل موردنظر برسید تا زنبورها تمایلی به خارج شدن از کندو نداشته باشند.
  • موقعیت کندوها: محل استقرار کندوها باید طبق مشخصات زیر باشد: الف-مسطح باشد ب-در محلی مرتفع قرار گیرد. د-کندوها پشت به باد باشند.
ضمناً پس از پیاده کردن کندوها درب کشویی سوراخ پرواز آنها را باز کنید.
  • اولین بازدید: پس از مستقر کردن کندوها در محل موردنظر، اولین بازدید ۳ روز بعد صورت گیرد تا زنبورها به آرامش کافی رسیده باشند و فرصت کافی برای آشنا شدن با محل جدید داشته باشند.
توصیه­ های مهم
  • اگر هوا گرم بود (بالاتر از ۳۵ درجه) در بین راه گاه به گاه مقداری آب روی کندوها پاشیده شود.
  • اگر مجبور هستید که در طول روز کندوها را منتقل کنید، مقداری دود غلیظ از طریق سوراخ پرواز وارد کندو کنید.
  • اگر مجبور شدید در طول روز حرکت کنید یک یا چند کندوی حاوی زنبور و یا بدون زنبور ولی حاوی شان­های بافته شده را در محوطه قرار دهید تا زنبورها پس از مراجعت به آنها وارد شوند تا بعداً منتقل شوند.
  • انتقال کندوها در هنگام پاییز و زمستان و در نقاطی که هوا خنک است با مشکلات کمتری روبرو می­شود زیرا زنبورها تمایل زیادی برای خارج شدن از کندو را ندارند و در نتیجه داخل کندو گرم و خوب است و هیچ­گونه مشکلی وجود ندارد.
عضویت در خبرنامه دریافت هفتگی اخبار
دنبال کنید